Andrey was vertrokken.
Tamara Stepanovna en Lena hadden via familie een tijdelijke woning gevonden.
Kiryusha had haar voor vertrek een tekening gegeven.
Een huis met grote ramen, een blauwe lucht en vier poppetjes op het gras.
Onderaan had hij met grote, ongelijke letters geschreven:
Voor tante Marina.
Ze hing de tekening boven haar bureau.
Daarna begon ze opnieuw.
Niet haar hele leven.
Alleen haar huis.
Ze schilderde de gang.
Ruimde de kasten op.
Kocht nieuwe handdoeken.
Zette een plant bij het raam.
Voor het eerst in maanden hoorde ze alleen haar eigen voetstappen.
Een week later kreeg ze een bericht van Andrey.
Kunnen we praten?
Ze antwoordde:
Ja. In een café. Niet hier.
Ze spraken een uur later af.
Hij zag er anders uit.
Rustiger.
“Ik heb fouten gemaakt,” zei hij.
Marina keek hem aan.
“Welke?”
Hij zuchtte.
“Ik had je moeten vragen voordat ik mijn familie uitnodigde.”
“Ja.”
“Ik had niet moeten zeggen dat het ons appartement was.”
“Nee.”
“En ik had die makelaar niet mogen bellen.”
Marina knikte.
“Dat waren drie belangrijke fouten.”
Hij keek haar aan.
“Kunnen we opnieuw beginnen?”
Marina dacht lang na.
“Misschien kunnen we opnieuw leren praten. Maar niet opnieuw doen alsof er niets is gebeurd.”
Hij knikte.
“Dat begrijp ik.”
“En als je ooit weer bij mij wilt wonen, gebeurt dat alleen wanneer we allebei duidelijke afspraken hebben.”
“Akkoord.”
“En mijn huis blijft mijn huis.”
Hij glimlachte zwak.
“Dat heb ik inmiddels begrepen.”
Marina keek door het raam naar de straat.
Ze wist niet of hun relatie het zou redden.
Maar voor het eerst voelde die onzekerheid niet beangstigend.
Ze hoefde geen beslissing te nemen om iemand anders tevreden te houden.
Ze mocht rustig nadenken.
Toen ze later thuiskwam, opende ze de voordeur.
De stilte begroette haar.
Ze keek naar de tekening van Kiryusha.
Een huis.
Grote ramen.
Een paar mensen buiten.
En ineens begreep ze waarom ze al die tijd zo moe was geweest.
Het probleem was nooit dat ze familie had geholpen.
Het probleem was dat iedereen was vergeten dat hulp vrijwillig moest zijn.
Marina zette haar tas neer, maakte thee en ging bij het raam zitten.
Voor het eerst sinds Andrey bij haar was ingetrokken, voelde haar appartement weer als haar eigen plek.
Niet omdat er niemand anders meer welkom was.
Maar omdat zij voortaan zelf mocht bepalen wie er binnenkwam.